Ta witryna internetowa korzysta z plików cookies. Pozostając na niej wyrażasz zgodę na korzystanie z cookies.

Przeglądarka internetowa umożliwia zablokowanie plików cookie.

Zamknij [X]

Szczegóły eksponatu: KARALUCH JAN ŻABIŃSKI 1931

Poniżej przedstawiam Państwu zdjęcia oraz opis eksponatu, po zalogowaniu możecie dodawać swoje komentarze. W razie pytań zapraszam do formularza kontaktowego.
KARALUCH JAN ŻABIŃSKI 1931 Powiększ do pełnego rozmiaru

KARALUCH JAN ŻABIŃSKI 1931

Karaluch, autor Jan Żabiński, książka wydana w 1931 roku, przez Biblitekę Biologiczną, pod redakcją Prof. dr J. Wilczyńskiego, zawiera 45 rysunków, stron 141, nakład nieznany. Książka jest monografią o karaluchu. Oto fragment książki opisujący nazewnictwo tego owada, z zachowaniem oryginalnej pisowni.

W języku Polskim to zwierze posiada również wiele synonimów i to zarówno używanych w pracach naukowych, jak i powstałych w gwarze ludowej. Nazwy Karaczan używa ks. B Jundziłł, J. Waga, P. Leśniewski (…..) Karakonem zwie M. Nowicki, L. Wejgel, Rzepecki. Karaluchem - encyklopedia Pisulewskiego, A. Ślósarski, Wrześniowski. Wszystkie te nazwy wyraźnie wskazują swe wschodnie pochodzenie turksko – perskie, i zdaje się, że zostały żywcem przejęte i przeniesione przez Turków, ewentualnie Tatarów („Kara” w języku perskim oznacza czarny, a „dżan” - robactwo). Jeśli obecnie przejdziemy do dziedziny nazw ludowych, ogarnia nas chaos, w którym jednak można wyróżnić dwa kierunki, charakteryzujące bądź 1o zmiany i wypaczenia podanych wyżej napływowych wyrazów wschodnich, a więc tarakon, karakan, barakan, karaczon (rusiński), targan (rusiński), tarhan (ruski), tarakanas (litewski), Tarakan (rosyjski), Tarraka (fiński i szwedzki), bądź 2o nazwy miejscowe, zwykle wykazujące niechęć ludności do uprzykrzonych szkodników. Jest rzeczą charakterystyczną, że gromady, wyłażących na żer, owadów asocjują się zawsze w pojęciach osiadłych, spokojnych mieszkańców z gromadami plondrującego żołdactwa, to też większość nazw jest w typie przezwisk, opartych na niechęci politycznej. W Polsce zatem pospolicie zwane bywają: „szwabami” , „prusakami” , „francuzami” , a ku wschodowi „kacapami” , „moskalami” . Charakterystyczne pod tym względem jest też przezwisko „szwedów” (notowane w Litynji – w Małopolsce Wschodniej). Do tej kategorji należą też: chorwacki „śvaba” i bułgarski „szwab”. W Niemczech Północnych pospolita jest nazwa „Schwabe” (Schabe), gdy południowi Niemcy zwą je „prusakami” (Preusse”), na wschodzie zaś „Russe” , a na zachodzie - „Franzosen”. Z czasami Karola V związana być musi gdie niegdzie spotykana nazwa „Spanier” . W niektórych zaś miejscowościach w Niemczech zwą je „ Dänen”. W językach francuskim i angielskim wyrazy dla oznaczenia karalucha są albo tłumaczeniem określeń wschodnich, np. bete noire, black betle (formy wschodnie w brzmieniu autentycznem, przyjęte w Polsce wraz z szeregiem innych wyrazów zbyt były obce dla narodów Europy Zachodniej), albo też są nazwami swoistemi np. blatte, cafard, cancrelat, ravet, roach, cockroach, ( zmienione hiszp. cucaracha) , kakerlac. Ostatnia nazwa została wprowadzona do języka polskiego przez Wrześniowskiego do oznaczenia Periplaneta americana – kakerlak amerykański …...

Eksponat przekazał do Muzeum DDD Leszek Teschner z firmy “FRODO” z Poznania. Nr ewidencyjny 1046.

Więcej szczegółów

Dodawanie komentarzy dostępne po zalogowaniu!

Napisz swoją recenzję

KARALUCH JAN ŻABIŃSKI 1931

KARALUCH JAN ŻABIŃSKI 1931

COCKROACH Jan Żabiński 1931

Napisz swoją recenzję